Gratë kanë Nevojë për Burra… Burra që Marshojnë me to në Ditën Ndërkombëtare të Grave dhe -Çdo Ditë!

Nga Judith van Veldhuizen

24 nëntori ishte dita ime e fundit e punës në Holandë dhe rastisi të ishte edhe Dita e Pagesës së Barabartë.

Në atë ditë, gratë holandeze aktivizojnë kolektivisht përgjigjet automatike të emailit në orën 13:00 për të theksuar hendekun gjinor në paga, sepse që nga ai moment gratë simbolikisht punojnë falas. Pse? Sepse për të fituar të njëjtën pagë si burrat për të njëjtën punë, grave do t’u duhej të punonin shumë më tepër orë. E njëjta punë. Më pak pagesë.

Më pëlqen të marr pjesë në këto protesta paqësore, por me mesazh të qartë. Më bëjnë të ndihem e fuqishme e mbështetur nga shumë njerëz që qëndrojnë me mua.

Katër muaj më vonë, jam zhvendosur në Prishtinë për shkak të punës së partnerit tim. “Shumë jo-feministe” nga ana ime, mund të thoni. Po përgatitem për Ditën Ndërkombëtare të Grave më 8 mars, kur marshojmë për të drejta të barabarta për të gjitha gratë dhe kundër dhunës me bazë gjinore dhe diskriminimit.

Krahasuar me Holandën, duket se në Kosovë ka një vetëdije më të fortë për sa shumë ende duhet të ndryshojë. Në Holandë, hendeku mes mënyrës si burrat e perceptojnë veten (shumë progresivë) dhe realitetit mund të jetë i dukshëm.

Kur u tregoj shokëve të mi për ngacmimet që unë dhe shoqet e mia përjetojmë në publik, ata habiten dhe tronditen. Por kur i pyes nëse kanë parë ndonjëherë një mik që e ka kaluar kufirin, të gjithë njohin të paktën një burrë që ka keqtrajtuar një grua. Kur i pyes çfarë kanë bërë për ta ndaluar atë sjellje, shpesh nuk ka përgjigje.

E kam ende të freskët kujtimin e shakasë seksiste të presidentit amerikan për ekipin e hokejit të grave të SHBA-së që fitoi medaljen e artë olimpike, për mua është e qartë se ku duhet të jetë fokusi: burrat duhet të bëhen aleatë aktivë të grave dhe të mbajnë njëri-tjetrin përgjegjës.

Duke parë traditën e Ditës së Grave në Ballkan, nuk mund të mos vërej një konflikt interesash. A po festojmë nënat, apo po luftojmë për të drejtat e grave?

Në pjesë të tjera të botës, Dita e Nënës festohet veçmas në maj. A e zhvendos festimi i të dyjave në një ditë të vetme fokusin drejt gjesteve simbolike të vlerësimit, në vend të veprimeve reale dhe domethënëse për të përmirësuar jetën e grave?

Gratë kanë nevojë për legjislacion të duhur. Kosova e kriminalizoi dhunën në familje në vitin 2019. Gratë kanë nevojë për polici dhe institucione që i marrin seriozisht ankesat e tyre. Gratë kanë nevojë për një shoqëri civile që refuzon të kthejë kokën nga ana tjetër. Gratë kanë nevojë për mundësi dhe zgjedhje të barabarta në tregun e punës.

Dhe gratë kanë nevojë për burra: burra që marshojnë me to në rrugën drejt të drejtave të barabarta; burra që sfidojnë sjelljen seksiste mes bashkëmoshatarëve të tyre; burra që punojnë çdo ditë për ta bërë fushën e lojës të barabartë.

Barazia nuk është çështje vetëm e grave. Është përgjegjësi e të gjithëve.