sq
Fillimi

Sistemi i Transportit Neonatal

Kosova vazhdon të ketë shkallën më të lartë të vdekshmërisë së fëmijëve në Europe dhe cilësinë jo të duhur të shërbimeve të ofruara për fëmijët. Një ndër faktorët që po ndikojnë në një shkallë të lartë të vdekshmërisë së foshnjeve në Kosovë është edhe mungesa e një sistemi kualitativ të transportit dhe referimit në Kosovë.

Afërsisht 300 foshnje referohen nga qytetet e tjera për në Prishtinë dhe transportohen me mjete private. Prindërit kryesisht transportojne foshnjet e tyre për në Prishtinë duke përdorur automjetet private të cilat nuk ofrojnë ndonjë shërbim mjekësor përgjatë rrugës. Kjo ndikon që gjendja shëndetësore e foshnjes të keqësohet dhe rrit gjasat e mortalitetit të foshnjeve.

Që nga viti 2016, ne jemi duke punuar në përmirësimin e kualitetit të shërbimeve dhe duke avokuar në ndërtimin e sistemit të transportit/referimit të foshnjeve nga qytetet e tjera për në Prishtinë.

Në vitin 2017, Aksioni për Nëna dhe Fëmijë, me mbështetjen teknike të ekipit të ekspertëve nga Dartmouth Hitchcock Medical Center në SHBA, si dhe mbështetjen e Ministrisë së Shëndetësisë në Kosovë, dhe të Shërbimit Spitalor Klinik Universitar të Kosovës, ka mundësuar trajnimin e stafit mjekësorë në njësitë e Kujdesit Intensiv Neonatal në QKUK, Prishtinë, dhe në spitalet rajonale në Pejë, Gjakovë, dhe Gjilan.

Po ashtu, me sigurimin e mjetit transportues të dedikuar për foshnjet, në vitin 2018 do të fillojë pilotimi i transportit të foshnjeve, duke u bërë kështu modeli i parë rajonal për një sistem kujdesi shëndetësorë të themeluar bazuar në modelet e suksesshme ndërkombëtare.

Ky program shpëton jetërat e qindra fëmijëve çdo vit.

FAKT: Afërsisht 300 foshnje përfitojnë çdo vit si rezultat i shërbimit cilësor shëndetësor të ofruar gjatë transportit të tij/saj nga cilido qytet i Kosovës për në Prishtinë ku kërkohet trajtim më i avancuar.

Koalicioni i Organizatave për të Drejtat e Shëndetit Riprodhues

Që nga viti 2016, ne jemi duke punuar në konsolidimin e përpjekjeve të disa organizatave në fushën e shëndetit seksual riprodhues duke krijuar një trup të përbashkët avokues që ndikon në përmirësimin e politikave që promovojnë të drejtat e shëndetit seksual riprodhues në Kosovë.

Në një periudhë afatgjatë, ky koalicion synon të përmirësojë politikat, ligjet dhe vetëdijësimin rreth shëndetit seksual riprodhues dhe të drejtave riprodhuese në Kosovës përmes aktiviteteve avokuese, të bazuara në evidence, të organizatave anëtare të këtij koalicioni. Koalicioni, i emëruar si K10 bazuar në 10 të drejtat themelore të shëndetit seksual riprodhues, shërben si një trup i pavarur avokues dhe monitorues në implementimin e politikave dhe ligjeve që lidhen me të drejtat e shëndetit seksual riprodhues.

Në një periudhë afatmesme, K10 synon të avokojë me vendim-marrësit qeveritar në rëndësinë e buxhetimit të materialeve shpenzuese që lidhen me shëndetin seksual riprodhues dhe të këshillojë Ministrinë e Shëndetësisë në zbatimin e planeve strategjike të planifikimit familjar dhe promovimit të të drejtave riprodhuese.

Duke mos lënë anash strukturën ligjore që rregullon shëndetin seksual riprodhues, K10 synon që të monitorojë revidimet e politikave të aplikueshme në linjë me direktivat e Bashkimit Evropian, dhe të jetë pjesë e komisioneve relevante duke përfaqësuar të drejtat e qytetarëve dhe zërin e informuar për shërbimet dhe financimet e nevojshme lidhur me shëndetin seksual riprodhues.

FAKT: Vëmendja e vazhdueshme dhe investimi në shëndetin riprodhues është shumë urgjente marrë parasysh që afërsisht 350,000 gra Kosovare janë në moshën e tyre riprodhuese. Gjendja e dobët shëndetësore e grave dhe fëmijëve është edhe pengesë e zhvillimit socio-ekonomik të një shoqërie.

Skriningu i Retinopatisë tek Foshnjet Premature në QKUK

Përmes avokimit tonë, Qendra Klinike Universitare e Kosoves (QKUK) ka filluar ndërtimin e sistemit të skriningut dhe laserimit të retinopatisë tek prematurët. Skriningu i Retinopatisë tek të Posalindurit (ROP) është një metodë e diagnostifikimit të hershëm të sëmundjeve të retinës tek foshnjet e lindura para kohe. Ky diagnostifikimin i hershëm mundëson edhe intervenimin e hershëm me qëllim të parandalimit të pasojave të pakthyeshme të dëmtimit të të pamurit apo verbimit total të foshnjave. Skriningu për ROP kryhet nga oftamologu i specializuar, kirurgu vitreoretinal, dhe kryhet në Klinikën e Neonatologjisë, aty ku ndodhen foshnjet premature.

Ky program bëhet i mundur përmes bashkëpunimit direkt me spitalin “Kubati,” bashkëpunim ky që siguron angazhimin vullnetar të ekspertëve për ROP për periudhën deri në fund të 2016tës. Në të njëjtën kohë bashkëpunimi do të ndërtojë kapacitetet brenda QKUK-së, ndërtojë protokolet e standardizuara dhe avokojë në sigurimin e pajisjeve të nevojshme.

 

Avokimi ynë ka bërë të mundur që departamenti për shëndetin e nënës dhe fëmijës pranë Ministrisë së Shëndetësisë dhe drejtoria e SHSKUK-së të garantojnë sigurimin e pajisjeve të nevojshme për skriningun dhe laserimin e retinopatisë tek prematurët ashtu që të vazhdohen protokolet e ndërtuara.

Programet Hulumtuese Avokuese

Ne përdorim rezultatet e hulumtimeve tona dhe programeve edukative për të avokuar për një shëndet më të mirë të nënës dhe fëmijës. Programi ynë i radhës do të përdorë rezultatet e hulumtimit të realizuar në kuadër të Dialogut për Shëndetësi – KoSana, të financuar nga Solidar Suisse Kosovo – në avokimin e dizajnimit të skemave të sigurimeve shëndetësore për nëna dhe fëmijë.

Dyqani i bamirësisë “Teshavesha”

Dyqani i bamirësisë “Teshavesha” u hap me 11 Korrik 2016, dhe prej atëherë ka pësuar rritje dhe zhvillim të vazhdueshëm falë kontributit të qytetarëve tanë. Modeli i dyqanit është i tillë që fton qytetarët të dhurojnë rrobat e tyre që nuk i përdorin më, dhe më pas organizon shitjen e tyre me çmime simbolike.

Teshavesha ka për mision ngritjen e fondeve për mbështetjen e programeve të shëndetësisë të Fondacionit ‘Aksioni për Nëna dhe Fëmijë’ në kuadër të Republikës së Kosovës; hapjen e vendeve të reja të punës për gra të marxhinalizuara; riciklimin e materialeve dhe produkteve të tekstilit në Kosovë.

Rrobat e grumbulluara dhe dhuruara nga qytetarët, organizohen dhe shiten me çmime simbolike, duke ngritur fonde të cilat  mbështesin programet e organizatës, siç janë: furnizimin me medikamente në QKUK, furnizimin me pajisje mjekësore në QKUK,  hapjen e ‘Qendrave Informuese për Shëndetin e Gruas’, si dhe zhvillimin e Transportit Neonatal në vend.

 

Lajm i mirë

Sot, 20-25 foshnje në ditë shpëtohen falë shfrytëzimit të Sistemit të Oksigjenit, i instaluar pranë Klinikës Intensive të Neonatologjisë në QKUK. Ky sistem i shtrenjtë mundëson oksigjenin shtesë për foshnjet që të mund t’mbijetojnë dhe u mundësua nga Aksioni për Nëna dhe Fëmijë me përkrahjen e bizneseve lokale dhe individëve.